Χρειαζόμαστε ένα ανάχωμα που δεν μπορεί να είναι άλλο από τον πολιτισμό μας

Η ιστορικός Ειρήνη Σαρίογλου από το Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών μιλάει στο Κόκκινο Ρόδου και την Πόλυ Χατζημάρκου με αφορμή την παρουσίαση του ιστορικού ντοκιμαντέρ 'Στην άκρη του Αιγαίου, Καστελλόριζο' την Κυριακή 15/11 στο Πολεμικό Μουσείο.

11 Νοεμβρίου 2015 22:24:35

«Κωνσταντινουπολίτισσα είμαι, δεν είμαι Καστελλοριζιά, αλλά συνδέθηκα με το νησί πριν 25 χρόνια, όταν το πρωτογνώρισα και πραγματικά μαγεύτηκα. Έκτοτε είχα την επιθυμία να συμβάλλω με κάποιον τρόπο στην ανάδειξη της σπουδαίας πνευματικής του κληρονομιάς» μας λέει η ιστορικός κα. Σαρίογλου.

«Έχω παρατηρήσει ότι από τους ταξιδιωτικούς οδηγούς ως τα σχολικά εγχειρίδια, το Καστελλόριζο εικονίζεται σε μία παρένθεση. Θελήσαμε λοιπόν με το Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών, να προβάλλουμε την ιστορική του κληρονομιά, τον τόσο σημαντικό πολιτιστικό και εμπορικό ρόλο που είχε το νησί στην ευρύτερη περιοχή. Πριν δυόμιση χρόνια έπεσαν ταυτόχρονα στα χέρια μας δύο εξαιρετικά βιβλία, οι «Ιστορίες του Kαστελλορίζου” της Χριστίνας Ευστρατιάδου, γερόντισσας Καστελλοριζιάς που αφηγείται τα βιώματά της, και το βιβλίο “Στην άκρη του Αιγαίου, Καστελλόριζο 1890-1948” των Νικολάου Γ. Παπαναστασίου και Νικολάου Κ. Βογιατζή με απίστευτο φωτογραφικό και ιστορικό υλικό. Παντρέψαμε τα δύο βιβλία με πλούσιο αρχειακό υλικό του ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ., της ΕΡΤ, του Υπ.Εξ., πήγαμε πολλές φορές στο νησί και φτιάξαμε το ντοκιμαντέρ που, νομίζω, θα έχει μεγάλη απήχηση».

«Στο ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ. προσπαθούμε να κάνουμε το μάθημα της Ιστορίας να γίνει το πιο αγαπητό μάθημα στο ελληνικό σχολείο. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, προσπαθούμε να φτιάχνουμε τα ντοκιμαντέρ με τέτοιο τρόπο που να μην είναι μια ξερή πληροφορία, να θέλει και ο νεαρότερος να το παρακολουθήσει και να μάθει κάτι».
«Το 1915 με δόλο εισβάλλουν οι Γάλλοι και καταλαμβάνουν το Καστελλόριζο, το 1921 πωλείται το νησί από τους Γάλλους στους Ιταλούς, το 1926 μεγάλος σεισμός το ισοπεδώνει, στις αρχές της δεκαετίας του ’30, με το φασιστικό καθεστώς, καταστρέφονται όλα τα σχολικά εγχειρίδια και οι βιβλιοθήκες του νησιού και μόνο η ιταλική εκπαίδευση υπάρχει στο νησί…ας αναλογιστεί κανείς τα δεινά που πέρασε το Καστελλόριζο, τις καταστροφές, τις εισβολές, τους σεισμούς. Κι όμως πάντα οι Καστελλοριζιοί έβρισκαν τρόπο να επιβιώνουν και να προοδεύουν. Υπήρχαν πάρα πολλά σχολεία δημόσια και ιδιωτικά, ιατροί, φαρμακεία, τεχνικές σχολές μέχρι και εκμάθηση της γαλλικής γλώσσας άνευ διδασκάλου έφερναν από τη Σμύρνη στις αρχές του 20ου αιώνα. Τα ελλείμματα του Δήμου τα κάλυπταν οι δημογέροντες. Φτωχό ή αρχοντόπουλο κάθε Σεπτέμβρη θα περνούσε από τη δημογεροντία για να προμηθευτεί ό,τι χρειαζόταν. Υπήρχε δηλαδή κοινωνική μέριμνα. Η συγγραφέας κυρία Ευστρατιάδου γράφει ότι «αντέχαμε γιατί ακουμπούσαμε σε κάτι πολύ δυνατό, στον πολιτισμό μας». Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Η πατρίδα μας δε διανύει την πιο εύκολη περίοδο και χρειαζόμαστε ένα ανάχωμα που δεν μπορεί να είναι άλλο από τον πολιτισμό μας».

«Τα τελευταία χρόνια έχει αμαυρωθεί η φήμη του νησιού (σημ: 2010 με ανακοίνωση Γιώργου Παπανδρέου) και είναι πολύ άδικο για το νησάκι. Θα πρέπει να ξαναέρθει στην επικαιρότητα για τους πραγματικούς και σωστούς λόγους». « Όλα τα έσοδα από τις πωλήσεις του ντοκιμαντέρ θα δοθούν στην καθιέρωση ενός φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στο Καστελλόριζο» κατέληξε η Ειρήνη Σαρίογλου.

Στην άκρη του Αιγαίου, Καστελλόριζο
Παραγωγή: Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ.)
Συμπαραγωγή: ΟΤΕ TV - ΕΡΤ
Σκηνοθεσία: Ειρήνη Σαρίογλου - Άγγελος Κοβότσος
Μουσική: Ανδρέας Κατσιγιάννης
Στίχοι: Ελένη Φωτάκη
Τραγούδι: Γιώργος Νταλάρας
Αφήγηση: Νένα Μεντή - Γιώργος Κέντρος
Εικαστική Επιμέλεια: Παύλος Χαμπίδης

Ακούστε: