Ο Ross Daly στο Κόκκινο Ρόδου: «Να αγαπάς τον τόπο, όπου κι αν βρίσκεσαι»

Στο Κόκκινο Ρόδου 103,7 και την Πόλυ Χατζημάρκου μίλησε ο μουσικός του κόσμου, σπουδαίος δεξιοτέχνης πολυάριθμων οργάνων και δημιουργός του Μουσικού Εργαστηρίου «Λαβύρινθος» Ross Daly, με αφορμή την παρουσία του στη Ρόδο για μια σειρά μουσικών εργαστηρίων και συναυλιών. 

16 Ιουλίου 2017 21:09:55

Ο Ross Daly και οι συνεργάτες του στο Μουσικό Εργαστήρι «Λαβύρινθος» είχαν συμμετάσχει στη διαμόρφωση της πρότασης υποψηφιότητας της Ρόδου για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2021. Το επιμέρους project με το όνομα Mitos σχεδιάστηκε και εντάχθηκε στον φάκελο έχοντας ως σκοπό να ενθαρρύνει τη συζήτηση στην τροπική μουσική (modal music), και να συνεισφέρει στον διαπολιτισμικό διάλογο και την καινοτομία - με master classes από τους καλύτερους μουσικούς-εκπροσώπους σημαντικών μουσικών παραδόσεων, με μουσικές συνέργειες και άλλες συναφείς δρατσηριότητες. 

Η Ρόδος, αν και έφτασε στις τρεις φιναλίστ πόλεις, δεν κέρδισε τον τίτλο. Παρόλα αυτά, ένα μέρος της καλλιτεχνικής πρότασης του «Λαβύρινθου» πραγματοποιείται. Αυτή άλλωστε ήταν και η, εξ αρχής, πρόθεση από τη μεριά της δημοτικής αρχής. Από τα μέσα Ιουλίου ως τα μέσα Σεπτεμβρίου, τρία σεμινάρια κάθε εβδομάδα θα δίνονται από κορυφαίους μουσικούς από όλο τον κόσμο (Ιράν, Τουρκία, Ελλάδα, Ισπανία, Ινδία κ.α.), και από διαφορετικές μουσικές παραδόσεις –ως και είκοσι άτομα που ήδη απασχολούνται με τη μουσική θα μπορούν να παρακολουθούν κάθε masterclass και, στο τέλος κάθε εβδομάδας, θα μοιράζονται με το κοινό της Ρόδου το μουσικό «υλικό» με συναυλίες που θα πραγματοποιούνται στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου με ελεύθερη είσοδο, στις 9.30. (Διαβάστε σχετικά)

Ένας Ιρλανδός και πολυταξιδεμένος μουσικός, κάπου διάβαζα ένα άρθρο όπου τον ονόμαζαν Ιρλανδο-κρητικό. Πώς νιώθει άραγε ο ίδιος;
«Οι συνθήκες της ζωής μου ήταν τέτοιες που μεγάλωσα χωρίς να έχω πολύ έντονα την αίσθηση της εθνικής ταυτότητας.  Έμαθα να ζω έξω απ’ αυτά τα όρια και προτίμησα να παραμείνω έτσι. Το θέμα είναι να αγαπάς τον όποιο τόπο, όπου κι αν βρίσκεσαι…».
 
Τι είναι η «τροπική» μουσική στην οποία τακτικά αναφέρεται;
«Αποφεύγω τον όρο ‘ανατολίτικη’ μουσική γιατί τα μουσικά ιδιώματα που ανήκουν στην κατηγορία που ασχολούμαστε εμείς, δεν είναι μόνο της Ανατολής. Το Μαρόκο, για παράδειγμα, βρίσκεται δυτικότερα της Γερμανίας αλλά έχει μια μουσική παράδοση που θα την λέγαμε ανατολίτικη. Μιλάμε λοιπόν για ένα είδος που λέγεται ‘τροπική’ μουσική, μουσική που βασίζεται σε μονοφωνική φρασεολογία σε αντίθεση με την πολυφωνική μουσική της δυτικής Ευρώπης. Σ’ αυτή την κατηγορία βρίσκονται σχεδόν όλα τα μουσικά ιδιώματα, από βορειοδυτική Αφρική, Μέση Ανατολή, Βαλκάνια, Καύκασο, Ινδία μέχρι και δυτική Κίνα. Το 90% των ελληνικών τοπικών μουσικών παραδόσεων ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία».

Η μουσική εκπαίδευση και η νεολαία
«Επειδή ασχολούμαι με τη μουσική εκπαίδευση, έχω την ευκαιρία να βλέπω πολύ μεγάλους αριθμούς νέων επίδοξων μουσικών και διακρίνω πολλά μουσικά ταλέντα, άτομα που εργάζονται πολύ σοβαρά και καταφέρνουν αξιοθαύμαστα πράγματα. Αυτό το βλέπω και εδώ και σε όλες τις χώρες που πηγαίνω. Το ότι οι εποχές δεν είναι εύκολες είναι δεδομένο αλλά έχουμε και κάποια άλλα πράγματα που διευκολύνουν τους νέους μουσικούς, π.χ. η σύγχρονη τεχνολογία διευκολύνει την προσέγγιση διαφορετικών ανθρώπων. Όταν ήμουν 20 ετών, ήταν πολύ δύσκολο να προσεγγίσω μακρινά ακούσματα, ένας σημερινός εικοσάρης έχει όλα τα εργαλεία της τεχνολογίας στη διάθεσή του. Γενικότερα, κάποια πράγματα είναι πιο εύκολα σήμερα, άλλα πιο δύσκολα. Τότε, έπρεπε να ταξιδέψεις και να μείνεις σε κάθε μέρος, να μαθητεύσεις με τον μάστορα…».

Ποιες είναι άραγε εκείνες οι μουσικές γνωριμίες που θεωρεί τις πιο σημαντικές στην καριέρα του μέχρι σήμερα; Ο Ross Daly δεν παραλείπει να αναφερθεί στον μεγάλο δάσκαλό του (και, ενίοτε, συνεργάτη για 16 χρόνια) Κώστα Μουντάκη στην Κρήτη, και τον Βασίλη Σούκα, σπουδαίο δεξιοτέχνη στο κλαρίνο από την Άρτα, με τον οποίο επίσης συνεργάστηκε. «Είναι κι άλλοι, πολλοί και σπουδαίοι μουσικοί από όλο τον κόσμο, ίσως όχι τόσο γνωστοί στην Ελλάδα. Μουσικοί από την Ινδία, το Αφγανιστάν, το Αζερμπαϊτζάν, την Τουρκία κλπ.».

«Δεν έχω συγκεκριμένα ερεθίσματα όταν γράφω μουσική. Είναι απλώς ένα μέρος της καθημερινής μου ζωής, όπως αναπνέω, όπως όταν τρώω κλπ. Μαζί με όλα αυτά, γράφω μουσική. Το καθετί που βλέπω και αντιλαμβάνομαι, το βιώνω μέσα από μουσικές φράσεις» εξηγεί ο δημιουργός αναφορικά με την έμπνευση και τον τρόπο που γράφει μουσική.

Τι ετοιμάζει τώρα δισκογραφικά; «Αν και η δισκογραφία δεν υφίσταται πια, εμείς ακόμα παλεύουμε. Ετοιμάζω μια έκδοση με συνθέσεις μου για δύο λύρες που θα παιχτούν από μένα και την Κέλυ Θωμά, με μια συνοδεία από άλλα όργανα. Ασχολούμαι βέβαια γενικότερα με την ηχογράφηση, έχω ένα μεγάλο αριθμό συνθέσεων και ελπίζω να προλάβω να τις ηχογραφήσω όλες κάποια στιγμή!».

Ο Ross Daly αναφέρεται επίσης στο εγχείρημα δημιουργίας ενός δικτύου μουσικών εργαστηρίων στο πρότυπο του ‘Λαβύρινθου’ σε παγκόσμιο επίπεδο. «Ήδη έχουμε ένα παράρτημα στην Ισπανία, ένα στη βόρεια Ιταλία, στο Τορόντο και σιγά-σιγά φτιάχνονται άλλα τμήματα σε άλλες χώρες. Με ενδιαφέρει πάρα πολύ αυτή η διαδικασία, θεωρώ ότι μπορεί να προσφέρει κάτι σημαντικό στους συνανθρώπους και ειδικά στα νέα παιδιά που θέλουν να μάθουν αυτό το είδος της μουσικής».

Για το φεστιβάλ στο Χουδέτσι, επισημαίνει: «Βρισκόμαστε σε μια καλή πορεία επίλυσης κάποιων προβλημάτων και οι δραστηριότητες που με ενδιαφέρουν, συνεχίζουν κανονικά. Η ακύρωση του φεστιβάλ ήταν λογικό να συμβεί. Είχε γίνει πάρα πολύ μεγάλο για ένα μικρό χωριό -τίθενται θέματα ασφάλειας, υποδομών κ.α. για να δεχθείς 50.000 κόσμο. Μάλλον θα μεταφερθεί κάπου αλλού και στο Χουδέτσι θα συνεχίσουμε τα εκπαιδευτικά προγράμματα και τις καθιερωμένες συναυλίες της Παρασκευής , που ταιριάζουν πάρα πολύ στη φυσιογνωμία και το μέγεθος του χωριού. Γιατί, εκτός των άλλων, δεν έχουμε καμία όρεξη και επιθυμία να αλλοιώσουμε τη φυσιογνωμία του χωριού που μας φιλοξενεί, να το «καπελώσουμε».

"Η νεολαία που είναι σήμερα 20 χρονών, ήταν 5 όταν ξεκινήσαμε στο Χουδέτσι. Τα παιδιά μεγάλωσαν δίπλα σ’ αυτό, συνήθισαν να ζουν και να συνυπάρχουν σε ένα περιβάλλον με ανθρώπους από άλλα μέρη του κόσμου, από όλες τις φυλές και θρησκείες που μπορείς να φανταστείς, και το θεωρούν εντελώς φυσιολογικό. Αυτό, κατ’ αρχήν, είναι πάρα πολύ σημαντικό».

Τι τον πονάει και τι τον χαροποιεί σ΄αυτή τη χώρα;
«Μια γενικευμένη ανομία, νομίζω ότι έχει πάρει διαστάσεις σοβαρού προβλήματος πια. Εκεί στην Κρήτη που ζω, για παράδειγμα, αν γίνεται ένας γάμος ή ένα γλέντι στην κοντινή περιοχή, πρέπει να καλυφθούμε μη μας βρει καμιά αδέσποτη σφαίρα. Παρόλο που δεν επιτρέπεται, κάποιοι θέλουν να το επιβάλλουν ως έθιμο αλλά αυτό είναι τελείως λάθος. Επίσης, ο τρόπος που φέρονται στα ζώα. Έχω μια ιδιαίτερη ευαισθησία και με στενοχωρεί. Από την άλλη, μου αρέσουν κάποια πράγματα ιδιαίτερα στην επαρχία που ζω.  Στα χρόνια της οικονομικής κρίσης υπάρχει –ανέκαθεν υπήρχε- ένα δίκτυο αλληλοϋποστήριξης και προσφοράς των ανθρώπων στα χωριά. Υπάρχει μια άτυπη οικονομία. Αν και οι άνθρωποι περνούν πολύ δύσκολα, δεν πάει κανένας χαμένος και αυτό είναι πάρα πολύ ωραίο. Οι οποιεσδήποτε εκφράσεις και εκφάνσεις αυτής της ανιδιοτέλειας, για μένα είναι θεμιτές και αξιοσημείωτες».

Άραγε η Ελλάδα σήμερα αγαπά τον «αυτοσχεδιασμό», τον πειραματισμό, το σύγχρονο;, τον ρωτάω. «Υπάρχει ένα μέρος σε κάθε κοινωνία που ενδιαφέρεται για αυτά, δεν έχω όμως συναντήσει ένα μέρος όπου το σύνολο της κοινωνίας έχει το ίδιο ενδιαφέρον. Ο καθένας από εμάς ασχολείται με κάτι και απευθυνόμαστε στους άλλους ανθρώπους που ενδιαφέρονται γι’ αυτό. Προσπαθούμε να είμαστε συνεπείς απέναντι σ’ αυτούς που έχουν δείξει  ενδιαφέρον για αυτό που κάνουμε. Προσπαθούμε, επίσης, να δώσουμε ευκαιρίες σε άλλους ανθρώπους που, μέχρι στιγμής, δεν ξέρουν αυτό που κάνουμε, να το γνωρίσουν και…ποιος ξέρει, μπορεί να το επιλέξουν…».
 
 ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΔΩ