20ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (3): Μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο;

Στράτος Κερσανίδης - Φυσικά και δεν μπορούμε να αλλάξουμε έτσι απλά τον κόσμο, μπορούμε όμως να δημιουργήσουμε εστίες αντίστασης. Αυτό μας λέει ο Αλέξανδρος Οικονομίδης με την ταινία του «Ένας σπόρος για την αλλαγή», που αποτελεί μια πρόταση ώστε να αλλάξουμε λιγάκι τη ζωή μας. Το προσφυγικό, θέμα που απασχολεί έναν μεγάλο αριθμό ταινιών, και ο Νίκος Καζαντζάκης είναι τα θέματα των άλλων δύο ταινιών που απασχολούν το σημερινό κριτικό μας σημείωμα. 

09 Μαρτίου 2018 10:31:01

«Ένας σπόρος για την αλλαγή», του Αλέξανδρου Οικονομίδη: Πως μπορεί να ξεκινήσει μια πορεία προς τη γνώση; Ο σκηνοθέτης αυτοκινηματογραφείται τοποθετώντας τον εαυτό του στη θέση ενός θύματος της κρίσης. Όχι μόνο σεναριακά αλλά και κυριολεκτικά. Έτσι και μπροστά στο φάσμα της πείνας αποφασίζει να παρατήσει τον καναπέ και την τηλεόραση και να δράσει. Να εγκαταλείψει την πόλη και να πάει στην εξοχή να καλλιεργήσει τη γη. Όμως το σχέδιό του δεν πάει όπως το υπολόγισε αφού οι σπόροι που πήρε από τα διάφορα ζαρζαβατικά δε φύτρωσαν! Έτσι ανακάλυψε πως η σύγχρονη βιομηχανία τροφίμων, βασίζεται στο εμπόριο σπόρων μιας χρήσης, σε υβρίδια τα οποία ο καλλιεργητής είναι υποχρεωμένος να αγοράζει διαρκώς. Και μαζί με αυτά και τα απαραίτητα λιπάσματα. Και ενώ είναι απελπισμένος ανακαλύπτει πως υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι έχουν διατηρήσει φυσικούς σπόρους και προσπαθούν να τους αναπαράξουν αλλά δεν είναι εύκολο αφού συχνά έρχονται σε αντίθεση με τους νόμους οι οποίοι έχουν φτιαχτεί στα μέτρα των πολυεθνικών.

Θαυμάσια ταινία, με χιούμορ, αιχμηρή πολιτική ματιά και ακτιβίστικη διάθεση. Ο Οικονομίδης προτείνει λύσεις μέσα από τα διάφορα δίκτυα δωρεάν διανομής και καλλιέργειας σπόρων εναντίον της δικτατορίας πολυεθνικών τροφίμων.   



«Citizen Xenos», του Λουκά Παλαιοκρασά: ‘Δεν περιγράφεται ο πόλεμος. Η ζωή δε σημαίνει τίποτα και μπορεί να χαθείς σε μια στιγμή’. Αυτά τα λόγια τα βγαλμένα μέσα από τις δραματικές εμπειρίες ενός πρόσφυγα μπορούν να αποδώσουν σε όλη της την έκταση την τραγωδία του προσφυγικού προβλήματος. Η ταινία ξεκινά από τη Λέσβο, το νησί το οποίο δέχτηκε το μεγαλύτερο κύμα προσφυγικών ροών και φιλοξενεί ακόμη και τώρα μεγάλο αριθμό προσφύγων. Εκεί όπου έχουν ξεβραστεί πολλά πτώματα και έχει φτιαχτεί και ένα πρόχειρο νεκροταφείο. Για το οποίο ένας ηλικιωμένος ντόπιος διαμαρτύρεται. Το ταξίδι συνεχίζεται στον Πειραιά και την Αθήνα και μετά στα βόρεια σύνορα και ο σκηνοθέτης παρουσιάζει το πρόβλημα μέσα από τα μάτια ανθρώπων οι οποίοι έχουν άμεση σχέση με το πρόβλημα. Δηλαδή πρόσφυγες αλλά και εθελοντές οι οποίοι ακόμη και μέσα από συγκρούσεις καμιά φορά προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση.

Ο σκηνοθέτης δίνει χώρο σε όλους αυτούς, τους αφήνει να μιλήσουν, δεν εκβιάζει την κατάσταση. Κι έτσι η αλήθεια αναβλύζει μέσα από τις δυνατές εικόνες που ενώ από τη μια μας πληγώνουν από την άλλη αφήνουν μεγάλα περιθώρια ελπίδας χάρις στην ανθρώπινη αλληλεγγύη.



«Πάνω απ’ όλα το έργο», της Τάνιας Χατζηγεωργίου: Μια ταινία από τη Θεσσαλονίκη για το μεγάλο κρητικό συγγραφέα και στοχαστή. Το άνθρωπο ο οποίος ασχολήθηκε με όλα σχεδόν τα είδη του λόγου: μυθιστόρημα, θέατρο, ποίηση, δοκίμιο, άρθρα, ταξιδιωτικές εκτυπώσεις κλπ. Το Νίκο Καζαντάκη.
Αυτήν την εκρηκτική προσωπικότητα, τον άνθρωπο που δεν τον χώραγε ο τόπος αποφάσισε να ασχοληθεί η Τάνια Χατζηγεωργίου, σκηνοθετώντας ένα σενάριο της Ηλεάνας Σκουλή και του Αλέξανδρου Τριανταφύλλου. Η κάμερα ταξιδεύει, συναντά ανθρώπους, σκαλίζει αρχεία, αναζητά υλικό και όλα αυτά συντίθενται σε ένα σύνολο το οποίο επιχειρεί και με αρκετή επιτυχία προσεγγίζει το έργο του Καζαντζάκη. Όχι όμως μόνο αυτό, γιατί το έργο ενός τέτοιου ανθρώπου δεν μπορεί να είναι ξεκομμένο από την ίδια του ζωή, δηλαδή από τις δύο συζύγους του τη Γαλάτεια και την Ελένη, τις σχέσεις του με το θεό, την πολιτική, τον έρωτα, τους φίλους του. Μέσα από τις εικόνες του ντοκιμαντέρ ο θεατής μαθαίνει διάφορες πτυχές του μεγάλου Κρητικού και προκαλείται να μελετήσει το έργο του.