Σαν σήμερα 11 Ιουνίου: Η Βίβιαν Μαλόουν και ο Τζέιμς Χουντ «σπάνε» το λευκό μπλόκο στα πανεπιστήμια

Στις 11 Ιουνίου του 1963, ο κυβερνήτης της Αλαμπάμα Τζορτζ Γουάλας στέκεται μπροστά στην πύλη του Πανεπιστημίου της Αλαμπάμα για να εμποδίσει να εγγραφούν σε αυτό η Βίβιαν Μαλόουν και ο Τζέιμς Χουντ, οι δύο πρώτοι μαύροι φοιτητές που απέκτησαν το δικαίωμα να φοιτήσουν σε αυτό.  Το συμβάν αυτό διαρκεί 6 ολόκληρες ώρες, έως ότου με επείγουσα διαταγή του προέδρου Τζον Φιτζέραλντ Κέννεντι η αστυνομική φρουρά στην Αλαμπάμα, που στήριζε τον Ουάλας, περάσει στην αρμοδιότητα της ομοσπονδιακής διοίκησης και διαταχθεί να απομακρύνει τον κυβερνήτη της πολιτείας, προκειμένου να εισέλθουν κανονικά οι δύο μαύροι φοιτητές.

11 Ιουνίου 2018 09:17:29

Εννέα χρόνια νωρίτερα, το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, κρίνοντας μια ανάλογη υπόθεση στο Κάνσας έχει χαρακτηρίσει αντισυνταγματικό τον διαχωρισμό των λευκών από τους μαύρους στα πανεπιστήμια. Όμως, παρά τις εκατοντάδες αιτήσεις μαύρων προς το πανεπιστήμιο της Αλαμπάμπα, αυτό έχει καταφέρει μέχρι το 1963 να τις απορρίψει όλες με διάφορες αιτιάσεις. Τον Ιούνιο του 1963 όμως, το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο διατάζει την εγγραφή τριών μαύρων φοιτητών στο πανεπιστήμιο της Αλαμπάμπα. Πρόκειται για την Βίβιαν Μαλόουν, τον Τζέιμς Χουντ και τον Ντέιβ Μακ Γκλαδερι, που δεν επέμεινε στην εγγραφή του.

Τότε ο Τζορτζ Γουάλας αποφασίζει να κάνει πράξη αυτό που είχε δηλώσει κατά την ορκωμοσία του ως κυβερνήτης πέντε μήνες νωρίτερα, μπροστά σε ένα κοινό που αποτελούνταν αποκλειστικά από λευκούς: «Στο όνομα του σπουδαιότερου λαού που πάτησε ποτέ το πόδι του στη Γη, τραβάω μια γραμμή στην άμμο και πετάω το γάντι στα πόδια της τυραννίας, λέγοντας: Φυλετικός διαχωρισμός σήμερα. Φυλετικός διαχωρισμός αύριο. Φυλετικός διαχωρισμός πάντα».

To επεισόδιο της «Στάσης στην σχολική πύλη», όπως ονομάστηκε δεν ήταν μεμονωμένο. Από τα μέσα της δεκαετίας του ΄50 οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν μετατραπεί σε ένα θέατρο συγκρούσεων ανάμεσα στους μαύρους που ορθώνονταν για να διεκδικήσουν πολιτική ισότητα και τους υποστηρικτές τους από τη μία και τη βαθιά λευκή και ρατσιστική Αμερική που στεκόταν εμπόδιο από την άλλη. Το 1955, πάλι στην Αλαμπάμα, η Ρόζα Πάρκς, μια μαύρη εργάτρια, είχε αρνηθεί να υπακούσει την εντολή του οδηγού του λεωφορείου της να σηκωθεί από τη θέση που καθόταν και να μεταφερθεί στο «Τμήμα Εγχρώμων» του λεωφορείου.  Για τον λόγο αυτό συνελήφθη και ξεσήκωσε ένα κίνημα διαμαρτυρίας και μποϊκοτάζ στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς που ακολουθούσαν πολιτικές φυλετικού διαχωρισμού. Όπως η ίδια δήλωσε χρόνια αργότερα: «Δεν σηκώθηκα γιατί ήμουν πολύ κουρασμένη. Ήμουν πολύ κουρασμένη από το να υπακούω συνέχεια». Την ίδια περίοδο στον Μισισιπί, ένα 14χρονο μαύρο αγόρι ο Έμετ Τιλ δολοφονείται άγρια επειδή έχει συνάψει σχέση με μία λευκή. Η μητέρα του αποφασίζει να τον κηδεύσει με ανοιχτό φέρετρο ώστε να φαίνεται το παραμορφωμένο πρόσωπό του από τα βασανιστήρια στα οποία έχει υποβληθεί. Η εικόνα συντελεί επίσης σε διαδηλώσεις και την αύξηση της μαύρης διαμαρτυρίας.

Οι μαύροι ζούσαν υπό περιορισμό δικαιωμάτων στον Νότο χωρίς ομοσπονδιακή προστασία από το 1876, όταν με κεντρική συμφωνία Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών άρθηκαν οι κατακτήσεις του αμερικανικού εμφυλίου για τις Νότιες Πολιτείες. Το κίνημα των Πολιτικών Δικαιωμάτων που αναπτύχθηκε την περίοδο 1955-1968 συνάντησε πολύ ισχυρές αντιστάσεις τόσο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ όσο και από τοπικούς κυβερνήτες και γερουσιαστές, αλλά και από την πανίσχυρη τότε ακόμα ΚΚΚ. Πολλοί μαύροι ηγέτες και ακτιβιστές δολοφονήθηκαν, λιντσαρίστικαν ή είδαν τα σπίτια τους να παραδίδονται στις φλόγες.

Ο Τζορτζ Γουάλας εξελέγη κυβερνήτης της Αλαμπάμα το 1962 με ποσοστό 96%, υποστηριζόμενος τόσο από τους Δημοκρατικούς όσο και από τους Ρεπουμπλικάνους. Σκοπός του ήταν να ανακόψει το κίνημα της φυλετικής ισότητας που βρισκόταν σε άνοδο και είχε πλέον τη διακριτική υποστήριξη του νεαρού νεοεκλεγέντα προέδρου των ΗΠΑ, του Κέννεντι, με τον οποίον συγκρούστηκε σφοδρά. «Ο πρόεδρος θέλει να παραδώσουμε τη χώρα στην κομμουνιστική ομάδα του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ που οργανώνει όλες αυτές τις διαδηλώσεις. Δεν θα το επιτρέψουμε», δήλωνε ο Γουάλας το 1963.

Η «Στάση στη Σχολική Πόρτα» υπήρξε η κορυφαία στιγμή αυτής της σύγκρουσης. Η επείγουσα εθνικοποίηση της φρουράς της Αλαμπάμα ανάγκασε τον επικεφαλής της, που στεκόταν στην πόρτα πλάι στον Ουάλας να του πει: «Κύριε κυβερνήτα, με εντολή του προέδρου των ΗΠΑ, έχω το θλιβερό καθήκον να σας ζητήσω να φύγετε από την πόρτα». Η Μαλόουν και ο Χουντ διέσχισαν ένα εξαγριωμένο πλήθος που τους έβριζε και εγγράφηκαν στο πανεπιστήμιο.  Το συμβάν ενέπνευσε βιβλία, έρευνες και τραγούδια.



H Bίβιαν Μαλόουν αποφοίτησε το 1965 με πτυχίο διοίκησης επιχειρήσεων. Εργάστηκε στο υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ως σύμβουλος και ασχολήθηκε με περιβαλλοντικά θέματα. Πέθανε το 2005. Ο Τζέιμς Χουντ εγκατέλειψε το πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα λίγους μήνες μετά την εγγραφή του, μη αντέχοντας τον πόλεμο που δεχόταν. Αποφοίτησε από πανεπιστήμιο του Μίτσιγκαν και επέστρεψε στο πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα το 1995 για να κάνει το μεταπτυχιακό του, το οποίο απέκτησε το 1997 σε ηλικία 55 ετών. Πέθανε στις 17 Ιανουαρίου του 2013.



Ακούστε καθημερινά το «Μια μέρα σαν σήμερα» με τον Γιάννη Ανδρουλιδάκη στις 06.50 και τις 17.50 στον 105,5 Στο Κόκκινο.
 

Ακούστε: