Σαν Σήμερα 10 Ιουλίου: Οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες βυθίζουν τον «Πολεμιστή του Ουράνιου Τόξου» της Greenpeace

Η επιχείρηση είχε την έγκριση του σοσιαλιστή προέδρου της χώρας Φρανσουά Μιττεράν. Άφησε πίσω της έναν νεκρό, προκάλεσε σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο Γαλλίας-Νέας Ζηλανδίας και αποτελεί μια από τις πλέον βίαιες αντιδράσεις πυρηνικού κράτους ενάντια σε οικολογικές οργανώσεις.

10 Ιουλίου 2018 09:48:25

Στις 10 Ιουλίου του 1985 οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες βυθίζουν το Rainbow Warrior («Πολεμιστής του Ουράνιου Τόξου»). Το πλοίο είχε ναυλώσει η οικολογική οργάνωση Greenpeace και έπλεε ανοιχτά του κοραλλιογενούς νησιού Μορουρόα, κοντά στη Νέα Ζηλανδία, προκειμένου να οργανώσει δράσεις διαμαρτυρίας ενάντια στις πυρηνικές δοκιμές του γαλλικού κράτους. 

Η επιχείρηση αυτή των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών έγινε υπό την επίβλεψη του Γάλλου υπουργού Άμυνας Σαρλ Ερνί και είχε την έγκριση του σοσιαλιστή προέδρου της χώρας Φρανσουά Μιττεράν. Άφησε πίσω της έναν νεκρό, τον 35χρονο Ολλανδό ακτιβιστή Φερνάντο Περέιρα, αλλά επίσης προκάλεσε ένα σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο ανάμεσα στη Γαλλία και τη Νέα Ζηλανδία, ενώ αποτελεί ως σήμερα μια από τις πλέον βίαιες αντιδράσεις πυρηνικού κράτους ενάντια σε οικολογικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται ενάντια στην χρήση της πυρηνικής ενέργειας.
 
Η Γαλλία είναι η 4η χώρα που ανέπτυξε πυρηνικό οπλοστάσιο κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, μετά τις ΗΠΑ, τη Σοβιετική Ένωση και τη Μεγάλη Βρετανία. Ο στρατηγός Ντε Γκολ ίδρυσε την Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας τη δεκαετία του 1950, χρηματοδοτώντας την με πολύ μεγάλα κονδύλια. Ο Ντε Γκολ βάσισε την σχετική ανεξαρτησία της Γαλλίας από τα δύο μεγάλα στρατόπεδα, αλλά και την αποτρεπτική αμυντική της δύναμη, που αποτελούσε έμμονη ιδέα στη Γαλλία μετά τις δύο διαδοχικές Γερμανικές επιθέσεις του 1914 και του 1940, στην ανάπτυξη πυρηνικών προγραμμάτων. Σύντομα η Γαλλία ξεπέρασε τη Βρετανία σε πυρηνικό οπλισμό, καταλαμβάνοντας την αμφίσημη τιμή να αποτελεί την 3η πυρηνική δύναμη στον κόσμο μετά την Αμερική και τη Σοβιετική Ένωση, και σήμερα τη Ρωσία. Παράλληλα, βασίζει στην πυρηνική ενέργεια αυτό που αποκαλείται «ενεργειακή ανεξαρτησία», καθώς η Γαλλία την χρησιμοποιεί ευρύτατα για τους λεγόμενους «ειρηνικούς σκοπούς», δηλαδή ακόμα και για να παράγει ηλεκτρικό ρεύμα, περιορίζοντας την ανάγκη της για αγορά ενεργειακών πρώτων υλών. Το πρόγραμμα αυτό εκπόνησε ο στρατηγός Ντε Γκολ παράλληλα με την σταδιακή εγκατάλειψη των γαλλικών αποικιών και ακολουθείται από τότε απαρέγκλιτα από όλες τις γαλλικές κυβερνήσεις, της αριστεράς όσο και της δεξιάς. Το 1990, η Γαλλία έφτασε να ξοδεύει κάτι λιγότερο από 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ, σε ισοτιμία του 2015, δηλαδή το 1/3 του αμυντικού της προϋπολογισμού, για την έρευνα, την ανάπτυξη και τη χρήση πυρηνικών όπλων.      
 
Τον Μάρτιο του 1985, το πλοίο «Πολεμιστής του Ουράνιου Τόξου» είναι αραγμένο στο λιμάνι του Νιου Όκλαντ στη Νέα Ζηλανδία, αναμένοντας βοήθεια από άλλα πλοία, προκειμένου να οργανώσουν μια θεαματική διαμαρτυρία ενάντια στην πυρηνική δοκιμή που ετοιμάζει η Γαλλία στις θάλασσες της Γαλλικής Πολυνησίας, σταθερό πεδίο των γαλλικών πυρηνικών δοκιμών, ήδη από το 1960. Ο Πατρίκ Καρέιγ, διευθυντής του γραφείου του Γάλλου υπουργού Άμυνας, αναλαμβάνει να οργανώσει το σαμποτάζ της επιχείρησης των οικολογικών οργανώσεων. Η συζήτηση αυτή έχει ξεκινήσει κάποιους μήνες πριν, όταν οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες έχουν πληροφορηθεί την πρόθεση της Greenpeace να οργανώσει μια μεγάλη και ριζοσπαστική διαμαρτυρία. Οι γαλλικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι η Greenpeace εξασφαλίζει χρηματοδότηση για τη διαμαρτυρία αυτή από τη Σοβιετική Ένωση.
 
Η Γαλλίδα πρακτόρισσα Κριστίν Καμπόν, με το ψευδώνυμο Φρεντερίκ Μπονλιέ, καταφέρνει να παρεισφρήσει στην ομάδα της Greenpeace και πληροφορεί το γαλλικό κράτος για τον σχεδιασμό της ενέργειας. Οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες εξετάζουν διάφορα σενάρια, ανάμεσα στα οποία και η πρόκληση δυσεντερίας στα μέλη του πληρώματος του πλοίου. Τελικά επικρατεί η πιο σκληρή γραμμή, αυτή της πρόκλησης μιας ελεγχόμενης έκρηξης στο πλοίο, με σκοπό να το βυθίσει. Η επιχείρηση πραγματοποιείται από εκπαιδευμένα κομάντο των μυστικών υπηρεσιών, επικεφαλής των οποίων είναι ο Ζεράρ Ρουαγιάλ, αδερφός της κατοπινής υποψήφιας των Σοσιαλιστών για τις προεδρικές εκλογές του 2007 Σεγκολέν Ρουαγιάλ και γαμπρός του μετέπειτα Προέδρου της Δημοκρατίας Φρανσουά Ολάντ. Κολλάνε στο πλοίο δύο μαγνητικές νάρκες βάρους 5 κιλών. Όταν εκρήγνυται η πρώτη, το πλοίο αρχίζει να βυθίζεται και το πλήρωμα το εγκαταλείπει. Ένας ακτιβιστής, ο Φερνάντο Περέιρα κατεβαίνει στην καμπίνα του για να μαζέψει το φωτογραφικό υλικό του και τις μηχανές του. Εκεί τον βρίσκει η έκρηξη της δεύτερης νάρκης. Ο Περέιρα παγιδεύεται στο πλοίο και πεθαίνει.


 
Η αστυνομία της Νέας Ζηλανδίας κατορθώνει με αστραπιαίες κινήσεις να ανακαλύψει τους ενόχους και να τους συλλάβει δύο μέρες μετά, ενώ προσπαθούν να διαφύγουν από το αεροδρόμιο του Νιου Όκλαντ. Από τον έλεγχο των τηλεφωνικών τους κλήσεων ανακαλύπτεται η σχέση τους με τις γαλλικές μυστικές υπηρεσίες. Η κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας, στα χωρικά ύδατα της οποίας έγινε η έκρηξη, κατηγορεί ευθέως τη Γαλλία. Εκδίδονται εντάλματα σύλληψης για υψηλά ιστάμενους των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών και οι διπλωματικές σχέσεις των δύο χωρών κρέμονται σε μία κλωστή. Στη Γαλλία η σοσιαλιστική κυβέρνηση απειλείται με κατάρρευση, αλλά τελικά παραιτείται μόνο ο υπουργός Άμυνας. Χαμηλά στελέχη των μυστικών υπηρεσιών θα καταδικαστούν σε ποινές έως και 10 χρόνων. Ο ΟΗΕ έναν χρόνο αργότερα θα καταδικάσει την ενέργεια της Γαλλίας ως παράνομη.
 
Η Greenpeace δεν θα αντιμετωπίσει στο μέλλον ανάλογες ευθείες επιθέσεις, μετά το σκάνδαλο που δημιουργήθηκε. Η Γαλλία ωστόσο θα συνεχίσει τις πυρηνικές δοκιμές στην Γαλλική Πολυνησία, αρνούμενη να αλλάξει πολιτική. Η πυρηνική της ισχύ θα αρχίσει σταδιακά να μειώνεται μετά το 1991 και την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Η τελευταία ως σήμερα πυρηνική δοκιμή θα γίνει το 1996, προκαλώντας τότε μια νέα κρίση ανάμεσα στην δεξιά κυβέρνηση Σιράκ και τις οικολογικές οργανώσεις. Το 2015, η Γαλλία εξακολουθούσε να ξοδεύει περισσότερα από 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο για πολεμική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.

Ακούστε καθημερινά το «Μια μέρα σαν σήμερα» με τον Γιάννη Ανδρουλιδάκη στις 06.50 και τις 17.50 στον 105,5 Στο Κόκκινο.

Φωτογραφία: ΑΜΠΕ

 

Ακούστε: