Σαν Σήμερα 12 Σεπτεμβρίου: Πεθαίνει ο «άνθρωπος με τα μαύρα» Τζόνι Κας

Στις 12 Σεπτεμβρίου του 2003, πεθαίνει από επιπλοκές που προκλήθηκαν από διαβήτη, ο Αμερικανός τραγουδιστής, τραγουδοποιός, κιθαρίστας, ηθοποιός και συγγραφέας Τζόνι Κας. Ο Τζόνι Κας ή «Ο άνθρωπος με τα μαύρα», ψευδώνυμο που του δόθηκε από τα μαύρα ρούχα με τα οποία σχεδόν πάντα εμφανιζόταν, ήταν ένας από τους πιο επιδραστικούς μουσικούς του 20ου αιώνα και παρά το γεγονός ότι θεωρείται λαϊκός τραγουδιστής της κάντρι, ασχολήθηκε με πολλά είδη μουσικής, από το ροκ εν ρολ, την μπλουζ, τη φολκ, το γκόσπελ.

12 09 2018 10:29:50

Ο Tζέι Άρ Κας γεννήθηκε το 1932 στο Κίνγκσλαντ του Αρκάνσας. Ήταν το τέταρτο από εφτά παιδιά. Η οικογένεια του μετακόμισε όταν ήταν τριών χρόνων στο Ντάιες, μια πόλη που ιδρύθηκε το 1934 ως τμήμα του σχεδίου της αγροτικής αλλαγής του Ρούσβελτ την περίοδο της Μεγάλης Ύφεσης στα πλαίσια του Νιου Ντιλ, δίνοντας  σε φτωχές οικογένειες γη, ώστε να ζουν από την καλλιέργειά της. Η φάρμα που τους δόθηκε είχε τον αριθμό 266 και σήμερα βρίσκεται στη λίστα των Εθνικού Μητρώου Ιστορικών Τόπων των ΗΠΑ. Ο Τζόνι δούλεψε στα βαμβακοχώραφα του πατέρα του από την ηλικία των πέντε ετών. Η εργασία του εκεί, καθώς και ο φριχτός θάνατος του αδερφού του στην ηλικία των 15 ετών από μηχανή κοπής ξύλου τον επηρέασε βαθιά γεμίζοντας τον ενοχές, αλλά και βαθύ ενδιαφέρον για τους φτωχούς εργάτες και τους ανθρώπους του περιθωρίου.

Στα 18 του κατατάχθηκε στην αμερικανική πολεμική αεροπορία, όπου και άλλαξε το όνομά του σε Τζόνι Άρ, μιας  και απαγορευόταν στο στρατό οι συντομογραφίες των ονομάτων. Αποστρατεύθηκε το 1954, και μετακόμισε στο Μέμφις του Τενεσί με την τότε σύζυγό του Βίβιαν. Εκεί δούλευε ως πωλητής και ταυτόχρονα έπαιζε τα βράδια μουσική με τον κιθαρίστα Λούθερ Πέρκινς και τον μπασίστα Μάρσαλ Γκραντ, γνωστούς ως TennesseeTwo. Μετά από διάφορες απόπειρες να ηχογραφήσει επίσημα τα τραγούδια του, τελικά υπογράφει συμβόλαιο με τη δισκογραφική εταιρεία  Sun το 1955 και βγάζει τα πρώτα του single.

Τον επόμενο χρόνο ο Κας ηχογραφεί το δίσκο Folsom Prison Blues και το τραγούδι του I walk the line γίνεται νο 1 στα αμερικάνικα τσαρτς. Ακολουθεί το Home of Blues, που είναι το πρώτο LP της Sun και το 1958 αλλάζει δισκογραφική και υπογράφει συμβόλαιο με την Columbia. To single του Don’t take your guns to town γίνεται από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του, ενώ ταυτόχρονα ηχογραφεί μια συλλογή με τραγούδια γκόσπελ, που τραγουδούσε από μικρός μαζί με τη μητέρα του.
Όσο η καριέρα του Κας απογειώνεται, τόσο ο ίδιος εθίζεται στο αλκοόλ, τα βαρβιτουρικά και τις αμφεταμίνες. Συνεχίζει να ηχογραφεί και να κάνει περιοδείες σημειώνοντας τεράστια επιτυχία, παρά το γεγονός ότι ζει διαρκώς στα άκρα. Καταδικάζεται εφτά φορές για διάφορα παραπτώματα, συνήθως υπό την επήρεια ουσιών- μια φορά μάλιστα έβαλε κατά λάθος φωτιά σε ένα δάσος- δεν φυλακίστηκε όμως ποτέ, παρά μόνο κάποιες νύχτες που πέρασε στο κρατητήριο.

Η γνωριμία του με την Τζουν Κάρτερ στα τέλη του 1950 και ο γάμος μαζί της το 1968- μετά το διαζύγιομε την πρώτη του γυναίκα- είναι ορόσημο και στην καριέρα του και στην προσωπική του ζωή. Περνούν  35 χρόνια κοινού βίου πάνω και κάτω από την σκηνή τραγουδώντας ντουέτα , γράφοντας τραγούδια που γίνονται τεράστιες επιτυχίες- με γνωστότερο το Ring of Fire- και κερδίζοντας δυο Γκράμι.  Η Τζουν θα τον βοηθήσει να αποτοξινωθεί, και θα είναι δίπλα του κάθε φορά που θα ξανακυλήσει και θα χρειαστεί να εισαχθεί σε κλινική αποκατάστασης. Θα είναι επίσης αυτή που θα του ανασυστήσει την πίστη στο Θεό, η σχέση με τον οποίο, μέχρι το τέλος της ζωή του, καθορίζει το έργο του και τις αναζητήσεις του.  Εκείνη θα πεθάνει το Μάρτιο του 2003 και έξι μήνες μετά θα την ακολουθήσει και ο Τζόνι. Η ζωή τους θα γίνει ταινία το 2005 και η εξομολόγηση του Κας στην Τζουν σε ένα γράμμα που της έστειλε το 1994 καταλήγοντας: «Κάθε τόσο, έτσι και σήμερα, συλλογίζομαι και συνειδητοποιώ πόσο τυχερός είμαι που μοιράζομαι τη ζωή μου με την καλύτερη γυναίκα που συνάντησα ποτέ», θα ψηφιστεί στη Μ. Βρετανία ως το πιο ερωτικό όλων των εποχών.

Η έγνοια του Τζόνι Κας για τους παρίες της ζωής φαίνεται σε όλη του την καλλιτεχνική και όχι μόνο πορεία. Οι συναυλίες που έδωσε για τους κρατούμενους μέσα στις φυλακές Φόλσομ και Σαν Κουεντίν, δεν έδωσαν μόνο ώθηση στην ήδη επιτυχημένη καριέρα του, αλλά ταυτόχρονα αποτέλεσαν το μέσο για να κινητοποιήσει τους φυλακισμένους ώστε να διεκδικήσουν αλλαγές στο ποινικό και σωφρονιστικό σύστημα της Αμερικής.

Παράλληλα, και ενώ αναλαμβάνει δική του εκπομπή το 1969 το “The Johny Cash Show” παρουσιάζοντας σύγχρονους μουσικούς από τον Νιλ Γιανγκ, τον Ρόι Όρμπισον, τον Ντύλαν ή τον Άρμστρονγκ, αξιοποιεί την τηλεοπτική του παρουσία για να μιλάει ανοιχτά για μια σειρά από ζητήματα της αμερικανικής κοινωνίας, από τον Πόλεμο του Βιετνάμ μέχρι τα δικαιώματα των Ινδιάνων- γράφοντας ιδιαίτερα  για αυτούς τους τελευταίους πολλά τραγούδια, γυρίζοντας ταινίες και στηρίζοντας τους οικονομικά.

Όταν το 2017 στις ταραχές στο Σάρλοτσβιλ, η κόρη του Κας, Ροζάν είδε νεοναζί να φοράνε μπλούζες με το όνομα του πατέρα της έγραψε οργισμένα ανάμεσα στα άλλα : «Ο πατέρας μας επαναλάμβανε σε όλη του τη ζωή, «παιδιά, μπορείτε να διαλέξετε την αγάπη ή το μίσος. Εγώ διαλέγω την αγάπη…». Θα είχε φρίξει στην παραμικρή χρήση του ονόματός του ή μιας εικόνας για μια ιδεολογία ή έναν σκοπό βασισμένα σε διωγμούς ή μίσος».

 «Φοράω τα μαύρα για τους φτωχούς και τους ηττημένους, που ζουν στην ανέλπιδη και πεινασμένη πλευρά της πόλης» θα τραγουδήσει ο Κας και θα παραμείνει για αυτούς παντοτινός  σύντροφος.

 

Ακούστε καθημερινά το «Μια μέρα σαν σήμερα» με τον Γιάννη Ανδρουλιδάκη στις 06.50 και τις 17.50 στον 105,5 Στο Κόκκινo.


 

Ακούστε: