Σαν Σήμερα 9 Ιανουαρίου: Η δολοφονία του Νίκου Τεμπονέρα από τον ΟΝΝΕΔίτη Καλαμπόκα προκαλεί μαθητική εξέγερση

Στις 9 Ιανουαρίου 1991 εκατοντάδες χιλιάδες μαθητές, φοιτητές, νέοι, καθηγητές και πολίτες διαδηλώνουν σε όλη την Ελλάδα, στο άκουσμα της είδησης ότι την προηγούμενη ημέρα έχει δολοφονηθεί ο καθηγητής Νίκος Τεμπονέρας από τραμπούκους της ΟΝΝΕΔ, νεολαίας τη Νέας Δημοκρατίας, με επικεφαλής τον πρόεδρο της ΟΝΝΕΔ Πάτρας και δημοτικό σύμβουλο εκλεγμένο με τη Νέα Δημοκρατία Γιάννη Καλαμπόκα.

09 Ιανουαρίου 2019 14:32:31

Η δολοφονία έχει γίνει στο πλαίσιο των επιχειρήσεων βίαιης ανακατάληψης των σχολείων που βρίσκονται σε κινητοποιήσεις από τον Νοέμβριο, αντιδρώντας στον αντιδραστικό νόμο πλαίσιο για την Παιδεία που έχει παρουσιάσει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, υπό την ηγεσία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, με αρμόδιο υπουργό τον Βασίλη Κοντογιαννόπουλο. Το σύνθημα για τις ανακαταλήψεις έχει δοθεί από πολιτευτές της Δεξιάς και τον δεξιό Τύπο.

Στις 7 Ιανουαρίου τραμπούκοι της ΟΝΝΕΔ με συνοδεία μπράβων, ξυλοκοπούν μαθητές στην Αμαλιάδα και ανακαταλαμβάνουν το σχολείο. Την επόμενη ημέρα, η εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος κυκλοφορεί με πρωτοσέλιδο κτύπημα στο οποίο υποστηρίζει ότι η Αμαλιάδα δείχνει τον δρόμο και καλεί σε βίαιες ανακαταλήψεις όλων των σχολείων. Την ίδια μέρα, ο νομάρχης Αχαΐας Τάγαρης, διορισμένος τότε ακόμα από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, κάνει τη δήλωση: «Οι καταλήψεις είναι παράνομες και οι ανακαταλήψεις νόμιμες». Την ίδια μέρα στα γραφεία της ΟΝΝΕΔ Πάτρας γίνεται σύσκεψη στην οποία αποφασίζεται να γίνει επίθεση στο Πολυκλάδικό Λύκειο Πάτρας και στο σχολικό συγκρότημα της Βουδ, νυν «Σχολικό Συγκρότημα Νίκου Τεμπονέρα».

Το πρωί της 8ης Ιανουαρίου, ομάδα τραμπούκων της ΟΝΝΕΔ Πάτρας και μπράβων της νύχτας, επιτίθεται στο Πολυκλαδικό, όπου στεγάζεται και η τοπική ΕΛΜΕ. Η επίθεση αποτυγχάνει και η ομάδα κατευθύνεται προς το συγκρότημα Βουδ. Εκτός από τον Γιάννη Καλαμπόκα, στην ομάδα συμμετέχουν και άλλα τοπικά στελέχη της ΟΝΝΕΔ, όπως οι Μαραγκός και Σπίνος. Η ίδια ομάδα σχετιζόταν με υποθέσεις προστασίας νυχτερινών μαγαζιών, αλλά και της επίθεσης στο εκλογικό κέντρο του δημάρχου Πάτρας Ανδρέα Καράβολα, τρεις μήνες νωρίτερα. Στο συγκρότημα Βουδ, τα στελέχη της ΟΝΝΕΔ ξυλοκοπούν και χαράζουν με ξυράφι τον πρόεδρο του 15μελούς μαθητικού συμβουλίου Κώστα Σκρεμμύδα.

Το σωματείο των καθηγητών καλεί τον λαό της Πάτρας σε συμπαράσταση στον αγώνα των μαθητών και προστασία από τους δεξιούς τραμπούκους. Ο μαθηματικός Νίκος Τεμπονέρας, παλαιότερο μέλος του ΚΚΕ και τότε στέλεχος της οργάνωσης ΕΑΜ που αποτελούσε μια ισχυρή τοπική διάσπαση του ΚΚΕ, βρίσκεται στην πόρτα του συγκροτήματος προκειμένου να υπερασπιστεί τους μαθητές του. Δέχεται επίθεση από την ομάδα του Καλαμπόκα με σιδερολοστούς και αλυσίδες. Πέφτει στο έδαφος αιμόφυρτος και ο πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ συνεχίζει να το χτυπά με σιδερολοστό. Ο Νίκος Τεμπονέρας θα μεταφερθεί στο νοσοκομείο της Πάτρας κλινικά νεκρός και θα πεθάνει λίγες ώρες αργότερα.

Η λαϊκή αντίδραση στην πιο διάσημη παρακρατική πολιτική δολοφονία της μεταπολίτευσης υπήρξε άμεση και μαζική. Στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα ξέσπασαν ταραχές και το ίδιο συνέβη σε όλη την Ελλάδα. Ο υπουργός Παιδείας Βασίλης Κοντογιαννόπουλος παραιτήθηκε και στη θέση του βρέθηκε ο Γιώργος Σουφλιάς ο οποίος απέσυρε άμεσα τον αντιδραστικό νόμο εναντίον του οποίου στρέφονταν οι μαθητές. Λίγα χρόνια αργότερα ο Βασίλης Κοντογιαννόπουλος θα βρει στέγη στο ΠΑΣΟΚ του Κώστα Σημίτη.

Η ΟΝΝΕΔ και η Νέα Δημοκρατία θα προσφέρουν αμέσως πολιτική στήριξη στον δολοφόνο, υποστηρίζοντας την αθωότητα του. Ανάμεσα στους συνηγόρους υπεράσπισης του Καλαμπόκα θα βρεθούν ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Απόστολος Ανδρεουλάκος, αλλά και ο σημερινός βουλευτής της Χρυσής Αυγής Αρβανίτης. Ο Καλαμπόκας που κρυβόταν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα θα καταδικαστεί πρωτόδικα σε ισόβια κάθειρξη. Αργότερα, η ποινή του θα μειωθεί στα 17 χρόνια. Με την αποφυλάκισή του, η Νέα Δημοκρατία θα φροντίσει για την επαγγελματική του αποκατάσταση σε τράπεζα στη Λάρισα.

Το όνομα του Νίκου Τεμπονέρα παραμένει μέχρι σήμερα σύνθημα στα χείλη των φοιτητών, των μαθητών και των εκπαιδευτικών, πλάι σε αυτά του Γρηγόρη Λαμπράκη και του Σωτήρη Πέτρουλα. Το όνομά του έχει δοθεί σε μια σειρά από σχολεία, στο συγκρότημα της Πάτρας όπου δολοφονήθηκε, σε συγκρότημα σχολείων στο Ίλιον και σε οδούς. Μία ολόκληρη γενιά ανθρώπων, αυτή που σήμερα βρίσκεται ανάμεσα στα 40 και τα 50, βαπτίστηκε πολιτικά μέσω της δολοφονίας του και παραμένει ακόμα ενεργή. 

Ακούστε: