ΠΟΛΙΤΙΚΗ | Παρασκευή, 08 Νοεμβρίου 2019

Π. Παπακωνσταντίνου: Από την ευρωπαϊκή Γερμανία σε μια γερμανική Ευρώπη


ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

 

 

 

Ακούσε τώρα Live

Ειδήσεις - Ενημέρωση - Πολιτισμός

Π. Παπακωνσταντίνου: Από την ευρωπαϊκή Γερμανία σε μια γερμανική Ευρώπη

«Το σοβιετικό μοντέλο είχε πάψει από χρόνια να είναι ελκτικό. Ωστόσο λειτουργούσε σαν τον ‘αόρατο τρίτο’ που λάμβαναν πάντα υπόψη τους οι καπιταλιστικές χώρες. Μετά την εξαφάνισή του έχασαν την ψυχή τους τόσο ο Κομμουνισμός όσο και η Σοσιαλδημοκρατία». Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Πέτρος Παπακωνσταντίνου μίλησε χθες στην εκπομπή «ιστορίες που γράφουν Ιστορία» Στο Κόκκινο, και στην Τζούλυ Τσίγκα για τα 30 χρόνια χωρίς «υπαρκτό σοσιαλισμό».


Με την πτώση του τείχους έκλεισε μια διαμάχη 70 χρόνων, που άρχισε με την Σοβιετική Επανάσταση. Τα αποτελέσματα της επανένωσης ήταν θεαματικά για τους Γερμανούς, τους οποίους οι ΗΠΑ προτιμούσαν διαιρεμένους γιατί ήθελαν την Γερμανία κάτω.

Αυτοί που την πλήρωσαν από μια εξέλιξη που ούτως ή άλλως θα ερχόταν, ήταν οι λαοί του τρίτου κόσμου οι οποίοι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο είχαν επωφεληθεί από τον ανταγωνισμό ΗΠΑ – ΕΣΣΔ στην περιφέρεια. Μετά την πτώση του τείχους, κανείς δεν ενδιαφερόταν πια γι’ αυτούς, υπήρχε μόνο το ΔΝΤ με τις γνωστές πια επιπτώσεις.

Για την Ευρώπη, η πτώση του τείχους σήμανε το πέρασμα από την Ευρωπαϊκή Γερμανία σε μια γερμανική Ευρώπη. Ωστόσο η Γερμανία ήταν ένας απρόθυμος ηγέτης, τουλάχιστον στην αρχή. Κι εδώ το λάθος ήταν των Μιτεράν και Ντελόρ, που πίστευαν πως με το ευρώ θα χαλιναγωγήσουν την συγκεκριμένη χώρα. Ένα λάθος, τις επιπτώσεις του οποίου τις ζήσαμε και στην Ελλάδα με τα μνημόνια.

Ήδη, πριν την πτώση του τείχους, το τότε σοβιετικό μοντέλο είχε πάψει να είναι ελκτικό. Ακόμα και τα ευρωπαϊκά κομμουνιστικά κόμματα δεν είχαν επιρροή χάρις στην ΕΣΣΔ, αλλά παρά την ΕΣΣΔ, λόγω της συμμετοχής τους στον αντιφασιστικό αγώνα κλπ.

Υπήρχαν πολλοί «σοσιαλισμοί», ο Σοβιετικός, ο Κινεζικός, τα Γκεβαρίστικα κινήματα, το μοντέλο του Τίτο, όπως υπάρχουν και πολλές Αριστερές, κάθε μία με άλλο προσανατολισμό.

Όσο υπήρχε το άλλο μοντέλο, υπήρχε «ο αόρατος τρίτος», εφόσον οι καπιταλιστικές χώρες έπαιρναν πάντα υπόψη τους την «απειλή» του κομμουνισμού. Η εξαφάνιση αυτού του μοντέλου επηρέασε αρνητικά και την Σοσιαλδημοκρατία, που μαζί με τον Κομμουνισμό έχασε κι αυτή την ψυχή της. Με το δίδυμο Σρέντερ – Μπλερ είχαμε οδυνηρές επιπτώσεις κυρίως στον κόσμο της εργασίας.

Ας μην ξεχνάμε, ωστόσο, πως από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 είχαμε μια νέα άνοδο της Αριστεράς. Το κίνημα της αντι-παγκοσμιοποίησης, τα αντιπολεμικά κινήματα και τα κινήματα κατά της κρίσης του 2008. Όλα αυτά, όμως, δεν άφησαν πίσω τους κάτι πολύ ισχυρό. Όπως πολύ σωστά αναφέρει η Ναόμι Κλάιν στο πιο πρόσφατο βιβλίο της «Το ΟΧΙ δεν είναι αρκετό».

Σήμερα, την ρητορική κατά της παγκοσμιοποίησης την χρησιμοποιεί περισσότερο ένα κομμάτι της Δεξιάς από ό,τι η Αριστερά. Ταυτόχρονα ανεβαίνει παγκόσμια η εθνικιστική Δεξιά. Στην Γερμανία ακόμα και ηγετικά στελέχη του CDU προτείνουν κατά περίπτωση συμμαχίες με το AfD.

Από την άλλη, ο Μπέρνι Σάντερς στις ΗΠΑ και ο Τζέρεμι Κόρμπιν στη Βρετανία μιλάνε για Σοσιαλισμό. Υπάρχουν και στοιχεία που δείχνουν ότι έχουν αυξηθεί τα ποσοστά των νέων ανθρώπων που έχουν καλή γνώμη για τον μαρξισμό και θεωρούν πως είναι πιθανό να ψηφίσουν σοσιαλιστή υποψήφιο. Όλα αυτά όμως δεν έχουν γίνει ένα συνεκτικό πρόγραμμα για την Αριστερά που έχει διλήμματα για να απαντήσει σε καίρια θέματα, όπως η οικολογική καταστροφή (λουκέτο σε ρυπογόνες βιομηχανίες, που όμως θα σημάνει και αύξηση της ανεργίας).

Στην Ισπανία, όπου υπάρχει και το πρόβλημα της ακροδεξιάς, θεωρείται βέβαιο ότι στις εκλογές της Κυριακής θα βγουν ενισχυμένες οι αριστερές και σοσιαλιστικές δυνάμεις. Στη Βρετανία είναι αμφίβολο αν ο Μπόρις Τζόνσον θα καταφέρει να ξαναεκλεγεί.

Στις λατινικές χώρες έχουμε δυναμικές κινητοποιήσεις με προοδευτικό χαρακτήρα. Οι αντιθέσεις των κοινωνιών θα βγάλουν νέα ρεύματα. Ας μην ξεχνάμε ότι παραμονές του Μάη του ’68 η Le Monde βγήκε με πρωτοσέλιδο «Η Γαλλία πλήττει».




 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Η ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την περιήγησή σας. Περισσότερες πληροφορίες Κλείσιμο